HER ŞEYİN TEORİSİ
Biz insanlar her zaman yaşadığımız bu evrenin, her var olan canlı ve cansız maddenin hatta kendimizin bile temelini merak etmişizdir. "Evren nedir, nasıl var olmuştur?", "Biz insanlar nasıl ve ne şekilde olduk?", "Her şeyin özü nedir, bizim ve bu evrenin temelini, özünü ne oluşturur?", "Nasıl meydana geldik, sonumuz ne olacak?" gibi, buna benzer birden fazla soru sormuş ve her daim zihnimizde soru olarak kalmıştır. Ki insanlık tarihine baktığımız zaman da hep felsefe ve bilim insanlarının bu sorularla meşgul olduklarını ve bu sorulara cevap aradıklarını görüyoruz. İşte sizlere bu yazımızda, bilim insanlarının bu konularla alakalı ortaya atmış oldukları birçok teoriden en bilineni olan "Sicim Teorisi"nden bahsedeceğiz.
SİCİM TEORİSİ NEDİR?
Elimize herhangi bir canlı ya da cansız bir maddeyi alıp incelediğimizi hayal edelim. Bakıyoruz ki orada atomlar var, daha sonra biraz daha derine iniyoruz ki atom altı parçacıklar olan proton, elektron ve nötronları keşfediyoruz. Sonrasında daha da derine dalıyoruz o zaman da karşımıza kuarklar, leptonlar, bozonlar çıkıyor. Ve daha da derine dalıyoruz, bu sefer de daha farklı şeyler çıkıyor. Esas soru olan ham madde nedir sorusuna cevap ararken aslında bu araştırmalar ve yapılan deneyler bir sonuç vereceğine ve bu karışıklığı düzelteceğine tam tersi her şey birbirine giriyor ve her seferinde yeni şeyler çıkıyor. Yaşadığımız bu evrenin temel özelliklerini, var olmasını ve özünü anlayabilmek için eski yıllara karşı çok derinlere baktık ve her yeni keşifte gördüklerimize bir kez daha hayran kaldık. Bir zamanlar bilim insanları en temelde atomların olduğunu zannediyorlardı. Sonra onları çarpıştırıp bölünmelerini sağladılar ve yukarıda saydığımız gibi atom altı parçacıklar olan proton, elektron ve nötronları keşfettiler. Sonra baktılar ki onlar da başka parçacıklardan meydana geliyor. Kuarklar, leptonlar, bozonlar ve daha nicesi…
Daha sonrasında daha da ileriye gitmek istediler, daha derinlerde bizi neler bekliyor acaba? Her şeyin temelinde ne var? Madde nedir? Enerji nedir? Ve şimdi bahsedeceğimiz Sicim Teorisi nedir?
Ne olduğuna geçmeden hemen önce kısaca bir tanımına bakalım. Sicim Teorisi: "Parçacık fiziğinde, kuantum mekaniği ile Einstein'ın genel görelilik kuramını birleştirme gayretindeki teori" anlamına gelmektedir. O halde Sicim Teorisi'ni anlamanın yolu kuantum mekaniği ve genel görelilik kuramını anlamaktan geçer. Şimdi "Neden bu kuramları açıklıyorsunuz?" diye sorabilirsiniz. İsminden de belli olduğu üzere iki kuramın birleşmesinden meydana gelen ve her şeyin teorisi olarak adlandırdığımız için diğer kuramları da bilmek zorundayız. Şimdi kısaca kuantum mekaniğine ve genel görelilik kuramına Sicim Teorisi'ni anlamak için bir açıklama getirelim.
KUANTUM MEKANİĞİ NEDİR?
Kuantum mekaniği: Diğer ismiyle Kuantum fiziği, atom altı parçacıkları inceleyen bir temel fizik teorisidir. Nicem mekaniği veya dalga mekaniği isimleriyle de bilinir. Kuantum mekaniği, moleküllerin, atomların ve bunları meydana getiren elektron, proton, nötron, kuark, gluon gibi parçacıkların özelliklerini açıklamaya çalışır. Yani basitçe, evreni derinliklerine inerek atomdan daha küçük parçacık düzeyinde inceleme durumudur.
GENEL GÖRELİLİK KURAMI NEDİR?
Genel Görelilik Kuramı ise, Albert Einstein tarafından geliştirilmiş esasen bir kütle çekim kuramıdır. Bu kuramın Newton'un kütle çekim kuramından temel farkı, kütle çekimini cisimlerin kütlelerinden kaynaklanan bir kuvvet değil, uzayın eğriliği ile açıklamasıdır. Genel görelilik kuramına göre kütle, içinde bulunduğu uzayın bükülmesine neden olur ve iki nokta arasında hareket eden serbest (üzerine hiçbir kuvvet etki etmeyen) cisimler, aradaki en kısa yolu takip eder, şeklinde açıklayabiliriz. Sicim Teorisi'nin tanımını yaparken bu iki kuramın birleşmesinden meydana geldiğini söylemiştik. Her iki kuram birbirinden ayrı olarak çalıştığında çok güzel, o halde birleşmeleri nasıl oldu? Bunların arasında nasıl bir uyum olabilir? İkisi de birbirinden farklı kuramlar, birbirlerine zıt sevgililer yani uyumlu olmaları mümkün değil. İşte tam bu noktada bazı fizikçiler, fiziğin bu iki kuramını da birleştirip, üzerinde çalışmaya başladılar ve işte Sicim Teorisi ortaya çıktı.
SİCİM TEORİSİ KİMLER TARAFINDAN VE HANGİ YILDA ORTAYA ÇIKTI?
1984 yılında iki ünlü fizikçi Michael Green ve John Schwarz ikilisi yapmış oldukları araştırmalar sonunda ortaya Sicim Teorisi'ni attılar. Her ne kadar en mantıklı teori olarak gözükse de Sicim Teorisi evrene çok farklı bakış açısı getirmeyi şart koşuyordu. Zira Sicim Teorisi'ne göre evrendeki tüm parçacıklar, aslında ufak ve titreşimli tellerden oluşur. Ayrıca yine Sicim Teorisi'ne göre her titreşim, farklı ufak parçacıklara denk geliyordu. Keman enstrümanını düşünün...
Tıpkı kemanın telleri gibi doğadaki her parçacık esneyip eğilebiliyor. Bu eğilip bükülmelerle farklı notalar çalınıyor, farklı sesler üretiliyor. Sicim Teorisi'nin açıkladığı madde iplikleri o kadar küçük ki boyları 10-33 cm civarında.
Ayrıca modern fiziğin kurallarını da yıkan Sicim Teorisi, evrenin sadece 4 boyutta değil, en az 11 boyutta incelenmesi gerektiğini de söylüyor. Zira modern fiziğe göre evren boyutsal olarak yukarı-aşağı, ileri-geri, sol-sağ, uzay-zaman olarak incelense de Sicim Teorisi'ne göre en az 6 boyut daha dahil edilmeli ve evrenin boyutları 11 olarak incelenmelidir. Lakin bu diğer 6 boyutun en azından daha ne olduğu bilinmiyor. Zira bu da sicim teorisindeki en önemli soru işaretlerinden biri.
SİCİM TEORİSİ GERÇEKTEN HER ŞEYİN TEORİSİ Mİ?
Bu sorunun cevabı bazı bilim insanlarına göre evet, bazılarına göre hayır. Zira evet diyenlere göre bütün teoriler tek bir teori altında, "Birleşik Alan Teorisi" adı altında toplanmalıdır. Sicim Teorisi de Birleşik Alan Teorisi'nin en güçlü teorisi olduğu ve birçok şeyi açıkladığı için, her şeyin teorisi olarak kabul edilmelidir.
Birleşik Alan Teorisi adı altında incelenmesi gereken teoriler şöyle;
• Sicim Teorisi
• Süpersicim Teorisi
• İzafiyet Teorisi
• Kuantum Fiziği Teorisi
• Döngü Kuantum Yerçekimi Teorisi
Bazı bilim insanlarına göre diğer bütün teorileri kapsayan Sicim Teorisi'nin özeti kısaca her şeyin teorisidir.
STEPHEN HAWKİNG VE SİCİM KURAMI
Yazımıza son vermeden önce tabii ki, ünlü teorik fizikçi olan Stephen Hawking'in bu konuda söylemiş olduğu söylemlere de yer vermek gerekir. Hawking, evrenin varlığını tek bir formülle açıklayacak olan bu teorinin henüz nihai sonuca ulaşmadığını, bunun belki de 21. yüzyılın sonuna doğru mümkün olacağını söylüyor. Hawking’e göre formül tamamlandığında da Tanrı’nın evren formülüne ulaşacaklarını, bu noktanın da insan aklının mutlak zaferi olacağını belirtiyor.
Orhan Açıkgöz
Yücel Kültür Vakfı
Gönüllü Yazar
YKV Content:1614